Deze blog is een reactie op de blog van Bas Jacobs over de ‘fiscale behandeling van het eigen huis‘.
Jan Kees de Jager probeert te redden wat hij redden kan. Het CDA is in verwarring, en helemaal nu ze hun koppositie op moeten geven aan de PvdA. De politieke barometer noteerde afgelopen week 33 zetels voor de PvdA en 28 voor het CDA. Dat was in jaren niet vertoond. Dus zette Jan Kees een oud vertrouwd middel in: de belofte dat de hypotheekrenteaftrek blijft zoals hij is. Als het CDA op 9 juni de grootste wordt tenminste. Misschien dat het op die manier duidelijk wordt, dat de gemiddelde burger in betere handen is bij Balkenende, hoe oninspirerend ook, dan bij die vervelend populaire Job Cohen. De waarschuwing voor alle huizenbezitters: “Hoeveel charisma Cohen ook heeft, als het aan hem ligt verdampen jullie fiscale voordelen, waarde vrienden. En zijn oproep: ”Niet uit angst voor een overwinning van Wilders overstappen op de PvdA, huizenbezitters! Beter hier blijven, veilig bij het CDA!”.
Nu is het de vraag hoe lang het CDA dit verhaal kan volhouden. Het is inmiddels een algemeen geaccepteerde analyse dat de hypotheekrenteaftrek, de subsidie op het eigen huis, meer kwaad doet dan goed. De hypotheekrenteaftrek “bevordert het eigen huisbezit niet, is economisch zeer schadelijk en veroorzaakt perverse herverdeling.”
Als ik de rekensommetjes goed maak komt per jaar een kleine 7 miljard euro subsidie per jaar terecht bij de 7% rijkste Nederlanders. Ja, u leest het goed. De Villa-subsidie zoals hij in SP-termen heet bestaat echt!
Maar kiezers hebben vooral inzicht in het eigen huishoudboekje, en minder in de grote plaatjes. Dat heeft Jan Kees goed begrepen.
Een rondje langs de politieke partijen:
Van links naar rechts
De SP is de partij die blijft hameren op de beperking van de ‘villa-subsidie’. Zij willen de hypotheekrente maximeren tot € 350.000, tegen een maximale belastingaftrek van 42%. Voor modale gezinnen verandert er weinig, maar mensen met hoge inkomens en dure huizen moeten inleveren.
GroenLinks wil allereerst de naamveranderen: het neutraal klinkende hypotheekrenteaftrek wordt vervangen door de hypotheekrentesubsidie. Dat is wel zo eerlijk. Huursubsidie voor huurders, hypotheekrentesubsidie voor kopers. Maar GroenLinks zou niet Links zijn als ze deze subsidie flink wilden beperken- alle huizenbezitters krijgen hetzelfde belastingvoordeel: 30% over de hypotheekrente, met een maximum dat ligt bij de waarde van het gemiddelde Nederlandse huis. Mensen mogen dure huizen dus zelf gaan bekostigen. Deze maatregel gaat een stuk verder dan die van de SP, al stelt GroenLinks daartegenover dat de overdrachtsbelasting en eigen woning forfait ook worden afgeschaft.
De PvdA wil, voor zover op dit moment bekend, de hypotheekrenteaftrek bevriezen bij 42%. De hervormingsdrift van de PvdA valt dus best mee. Ze vinden de hypotheekrenteaftrek in de huidige vorm ‘oneerlijk’, maar ja, Jan Kees de Jager jaagt op PvdA-zieltjes, dus rustig aan met die beperking.
D66 doet het nog rustiger aan: zij willen een aftopping bij 500.000 euro, en dan alleen in nieuwe gevallen. Dat bedrag mag echter niet meer stijgen- over de jaren heen levert dat toch nog een behoorlijke hervorming op. De overdrachtsbelasting en het eigen woning forfait worden langzaam afgebouwd. Niet snel, politiek wel slim- op deze manier zou de enorme maatschappelijke weerstand tegen hervorming van de hypotheekrenteaftrek omzeild kunnen worden. De opportunistische politicus weet: nooit iemand bestaande rechten afpakken!
Voor het CDA geen gemorrel aan de hypotheekrenteaftrek. Eind 2008 kwam er binnen de partij héél voorzichtig een discussie op gang of er toch niet iets moet gebeuren, maar de verkiezingsstrijd met de PvdA heeft aan die discussie snel een einde gemaakt. De hypotheekrenteaftrek is heilig. En heiligheden, daar kom je met je vingers niet aan.
Ook de VVD is klassiek conservatief als het om de hypotheekrenteaftrek gaat. Die blijft zoals hij is, en met overtuiging. Niet wars van melodrama schrijft de VVD over de hypotheekrente-aftrek: ‘wie pleit voor sloop van deze draagmuur van onze economie trekt de ellende over ons land’. Links dreigt zoals altijd de economie om zeep te helpen en eerlijke rechtse mensen met dure huizen hebben hard voor hun centen gewerkt, dus waarom zouden ze daarvoor niet met een fikse subsidie beloond mogen worden?
En dan last but not least de PVV. Geert Wilders is niet rechts, niet links, maar wel behoudend. Geen beperking van de hypotheekrenteaftrek voor deze strijder voor de vrijheid. De handhaving van de hypotheekrenteaftrek wordt gepresenteerd onder het kopje lastenverlaging (programma 2006). Deze ‘lastenverlaging’ wil de PVV onder andere betalen door te snijden in subsidies. Ehm, ja, in linkse subsidies dus- die cultuur en ontwikkelingslandennonsens. De rechtse hypotheekrentesubsidie blijft dus fier overeind.
PS. alle partijen hebben het over lange overgangsperioden, als ze willen bezuinigen op de hypotheekrenteaftrek. Piano, piano….

GroenLinks wil de hypotheekrenteaftrek gefaseerd afschaffen. Niet zoals hier boven staat. Er verandert niks aan het percentage waartegen men kan aftrekken, de hypotheekschuld is leidend in het al dan niet kunnen aftrekken van de hypotheekrente.
Beste Wouter, ik heb dit stuk geschreven op basis van de stukken die toen (begin maart) beschikbaar waren via de websites van de politieke partijen. De verkiezingsprogramma’s waren nog niet verschenen. Bedankt voor de update.